द डेक्कन क्लीफहँगर

                                    द डेक्कन क्लीफहँगर

गेल्या ४ आणि ५ नोव्हेंबर २०१७ रोजी द डेक्कन क्लीफहँगर ही ६४३ किलोमीटरची वार्षिक अल्ट्रा सायकल रेस जल्लोषात पार पडली .बऱ्याच दिवसापासून डेक्कन क्लीफहँगर या स्पर्धेबद्दल विस्ताराने लिहायचे होते . स्पर्धेबद्दलच्या पोस्ट्स टाकल्यानंतर बरीच लोकं इनबॉक्समध्ये येऊन " भाऊ DC म्हणजे काय ? " असं विचारात होती . त्यापैकी काही लोक नियमितपणे सायकलिंग सुद्धा करतात . यंदा स्पर्धेचे पाचवे वर्ष होते . वर्षागणिक स्पर्धेतील सहभाग प्रचंड वाढत असला तरीही जास्तीत जास्त लोकांना स्पर्धेबद्दल माहिती व्हावी , त्यातील स्पर्धकांच्या वर्षानुवर्षे केलेल्या मेहनतीबद्दल आणि नवनवीन विक्रमांबद्दल माहिती व्हावी यासाठी हा प्रपंच .

डेक्कन क्लीफहँगर काय असतं हे जाणून घेण्या अगोदर आपण Inspire India आणि RAAM बद्दल थोडीशी माहिती घेऊ .

भारतीय सायकलपटूंना जागतिक स्तरावरच्या सायकल स्पर्धांमध्ये जाण्याची संधी मिळावी , सहभाग वाढावा , व त्यांना जागतिक स्तरावरील नावाजलेल्या सायकलिस्ट लोकांमध्ये राहून शिकण्याची , स्वतःला सिद्ध करण्याची संधी मिळावी याकरिता Inspire India संघटना काम करते . जागतिक स्तरावरच्या सायकल स्पर्धांमध्ये भाग घेण्यासाठी आधी Qualifier स्पर्धांमध्ये स्वतःला सिद्ध करावं लागत , अश्या Qualifier Races भारतामध्ये आयोजित करण्याचे काम व त्याकरिता आवश्यक ते सगळे काही Inspire India करते . Divya Tateमॅडम या Inspire इंडिया च्या सर्वेसर्वा व उत्तम सायकलिस्ट असून त्यांनी आत्तापर्यंत कैक सायकलपटूंना मार्गदर्शन केले आहे . त्यांच्याबद्दल लिहायचे झाल्यास एक वेगळा लेख लिहावा लागेल . तूर्तास google करून माहिती घ्यावी . हे झालं Inspire इंडिया बद्दल थोडक्यात . 

आता ज्यासाठी हा सगळं अट्टाहास त्या RAAM म्हणजेच Race Across America या जगातील सर्वांत खडतर सायकल स्पर्धांपैकी एक असलेल्या स्पर्धेबद्दल थोडक्यात माहिती घेऊ .

अमेरिकेच्या पश्चिम किनाऱ्यापासून सुरु होऊन पूर्वेकडील किनाऱ्यावर संपणारी , १२ राज्यातून जाताना तब्बल ३००० मैल म्हणजेच ४८२८ किलोमीटर अंतर व सुमारे १७०००० फूट म्हणजेच सुमारे ५१८०० मीटर चा एकूण चढ चढत उतरत जाणारी , वाटेत लागणाऱ्या अतिउष्ण व अतिशीत प्रदेशातून ऊन वारा पाऊस अंगावर घेत पूर्ण करायची रेस म्हणजे RAAM . वाचायला जेव्हढं भयंकर वाटतं त्याहून कितीतरी पट जास्त खडतर असणारी ही स्पर्धा solo वाल्यांना १२ दिवसाच्या आत तर टीम कॅटेगरी वाल्यांना ९ दिवसांच्या आत आपले खाणे-पिणे -झोपणे व इतर विधी रस्त्यांवरअथवा रस्त्यालगतच्या हॉटेल्स -कंट्रोल पॉईंट्स वर उरकत पूर्ण करायची असते . सोबतीला सपोर्ट कार व सपोर्ट टीम असते . ५१८०० m चा चढ म्हणजे एव्हरेस्ट सुमारे सहा वेळा चढण्याइतके होते . यावरून तुम्हाला स्पर्धेचा अदाज येईल .

तर अश्या या महाभयंकर स्पर्धेत सहभाग घ्यायचा असेल तर आधी स्वतःला एखाद्या भयंकर स्पर्धेत सिद्ध करून दाखवावे लागते . आणि ती भयंकर स्पर्धा म्हणजेच DC - द डेक्कन क्लीफहँगर . RAAM च्या आयोजकांनी नेमून दिलेल्या नियमांप्रमाणे या qualifier स्पर्धा होणे आवश्यक असते . RAAM qualifying साठी ४०० मैल म्हणजे सुमारे ६४३ किलोमीटर चे अंतर solo साठी ३२ तासांत पूर्ण करणे आवश्यक आहे . महिला स्पर्धकांसाठी आणि वेगवेगळ्या वयोगटांनासाठी हे वेळेचे बंधन वेगवेगळे आहे . तुम्हाला RAAM मध्ये कुठल्याही प्रकारात ( SOLO अथवा टीम ) भाग घ्यायचा असेल तरी RAAM qualifier ही solo गटातच पूर्ण करावी लागते .

नावाप्रमाणेच दक्खनच्या पठारावरून आणि डोंगरांच्या कड्यांवरून वळणं घेत ही स्पर्धा सह्याद्रीच्या रौद्र रूपाचे दर्शन घडवत शेवटी अरबी समुद्राच्या किनाऱ्यावर संपते . यंदा पुणे -पाचगणी - भिलार -सातारा -कोल्हापूर-धारवाड - गोवा ( बागमालो बीच ) असा स्पर्धेचा मार्ग होता . वाटेत ६ कंट्रोल पॉईंट्स होते जिथे एका ठराविक वेळेपूर्वी पोहचून रिपोर्ट करायचा असतो .

                                               डेक्कन क्लीफहँगर स्पर्धेचा २०१७ चा मार्ग  

फॉरेस्ट ट्रेल, भूगाव मधल्या द क्लीफ पासून सुरु झालेले स्पर्धक आधी कात्रज चा चढ चढून शिरवळपर्यंत मजेत येतात . खंबाटकी घाट घामाघूम होत चढत नंतर सूर्य ऐन डोक्यावर असताना पसरणी घाटात जोर काढताना दिसतात .

                         कात्रज घाट चढताना सपोर्ट कार्सची झालेली गर्दी . साभार - रेणुका कुलकर्णी 

पाचगणीला पोचल्यावर जरा दम खायला उसंत मिळते ना मिळते तेव्हढ्यात भिलारच्या आसपास चे तीव्र चढ उरलासुरला जीव काढतात .

                          भिलार नंतरचा एक तीव्र चढ चढताना मी - साभार : Inspire India Official  Photographer

 पण त्यानंतर वाटेत लागणारे स्ट्रॉबेरीचे मळे , डोंगर उतार व डोळ्याचे पारणे फेडणारा निसर्ग बघून थकलेल्या जीवाला जरा आराम मिळतो .मेढा येईपर्यंत थकवणारा चढ व जीवघेणी वळणं संपली असतात त्यामुळे जरा हायसे वाटायला लागते . पण त्यानंतर साताऱ्यापर्यंतचा व त्यापुढचा रस्ता कडक उन्हात उलटे वारे सुरु असताना मारायचा असल्याने त्यांना हायसे वाटून चालणार नसते . त्यातच त्यांच्या गटातील स्पर्धक पुढे जाताना दिसल्यावर तर परत अंगात संचारले जाते व पायडल जोरात मारली जातात ... घशाला सतत कोरड पडत असते , या आधी २-३ वेळा खाऊन सुद्धा पोटात कावळे ओरडायला लागलेले असतात . सपोर्ट टीम मधली लोकं अश्यावेळी स्पर्धकांना खायला प्यायला घालून त्यांचा पुढचा टप्पा सुकर करत असतात .

             गेली तीन वर्ष सातत्याने आपल्या गटात अव्वल नंबर मिळवणारा अरहाम शेख व त्यांच्या टीमची सपोर्ट कार  

कोल्हापूर च्या आसपास येईपर्यंत सूर्य अस्ताला गेलेला असतो पण स्पर्धक आणि सहाय्यक यांचा उत्साह मात्र तसाच असतो . हवेतील गारवा वाढत असतो , दिवसभर वेगवेगळ्या प्रकारे सायकल मारून कंबर तुटायला आलेली असते , पायात गोळे यायला सुरुवात झालेली असते . सायकलचे व सपोर्ट कार्स चे मागचे लाईट्स सतत लुकलुकत असतात .......स्पर्धकांचे पायसुद्धा सतत पायडलवर फिरताना दिसतात व त्यांच्याबरोबर पायडल चे चमकणारे रेडियमही सतत वर खाली चमकताना दिसत असतं .

  रात्रीच्या वेळी सपोर्ट कारच्या प्रकाशझोतात मार्गस्थ होताना एक स्पर्धक . साभार : Inspire India Official  Photographer

जरी वेग मंदावला असला तरी हेच सातत्य आणखी काही तास सुरु ठेऊन आपल्याला स्पर्धा वेळेत पूर्ण करायची आहे ...थांबून चालणार नाही . असंच काहीसं प्रत्येकाच्या डोक्यात सुरु असतं . . तवंडीचा छोटासाच पण दमवणारा घाट चढून सगळे धारवाडकडे मार्गस्थ होतात . शेवटी कर्नाटक -गोवा सीमेवरील महावीर पक्षी अभयारण्यातील थंडगार हवा ,घनदाट जंगल व त्यातून वळसे घेत जाणारा अप्रतिम रस्ता थकलेल्या स्पर्धकांसाठी एक अल्हाददायय अनुभव असतो .असंख्य वेडीवाकडी वळणं असलेला अल्मोद घाट काळजीपूर्वक उतरून स्पर्धक गोव्याच्या लाल मातीत उतरतात . पुढचा चढ उताराचा रस्ता व हमखास कुणीही मार्ग चुकू शकेल असे २-३ महत्वाचे फाटे पार कारून सरतेशेवटी स्पर्धक बागमालो बीच वर येऊन पोचतात .फिनिश लाईन वर वेळ नोंदवून आयोजकांकडून फिनिशर्स मेडल मिळाल्यानंतर समोर पसरलेला अथांग समुद्र खारं वारं अंगावर घेत बघताना मिळणार आनंद अवर्णनीय असतो ......

          स्पर्धेचा शेवट जिथे होतो तो बागमालोचा समुद्रकिनारा . साभार - प्रितेश कुलकर्णी 

गेले कित्येक महिने रात्रंदिवस केलेल्या मेहेनतीने चीज झालेले असते .काही जणांनी नवीन विक्रम केलेले असतात .काही मोजके धुरंदर ३२ तासांच्या आत स्पर्धा पूर्ण करून RAAM साठी qualify झालेले असतात .भारतीय सायकल जगताला नवीन हिरो हिरोइन्स- नवीन रोल मॉडेल्स मिळालेले असतात .तर काही जण त्यांच्या आयुष्यातील सर्वांत अभिमानाचे क्षण साजरे करत असतात .

संध्याकाळी बीचवर होणाऱ्या बक्षीस समारंभात व Cliffhangover party मध्ये उत्साह ओसंडून वाहत असतो . विजेत्यांना स्टेजवर बोलावून त्यांचे कौतुक होत असताना होणारा जल्लोष काही औरच असतो .

यावर्षीच्या DC मधले किस्से , काही लै भारी स्पर्धकांबद्दल माहिती , RAAM मधल्या भारतीयांच्या सहभागाबद्दल व त्यांनी केलेल्या विक्रमांबद्दल व इतर गमतीजमती परत कधीतरी .

- अद्वैत खटावकर .